Category Archives: ትግርኛ

News articles in Tigrinya and Amharic languages

ትሽዓተ ብሄራት ክልተ ሃይማኖት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሓንቲ ባንዴራ

Eritrean-Culture
መንዮም እቶም ኣብ ልዕሊ መቓብር ጀጋኑና ዕላማ ጸላኢ ክተኽሉን ጭርሖ ወያነ ሒዞም ክድብሉ ዝህቅኑ? ንምንታይከ ኣብ ቅድሜና ከምዚ ክገብሩ ትም ኢልና ንርኢ ! ናትና ንዕቀት ድዩ ወይስ . . . ?

ተስፋማርያም ሓጎስ:

ርትራ ብትሽዓተ ብሄራትን ክልተ ሃይማኖት ዝቖመት ሓንቲ ካብተን ነኣሽቱ ግንከ ብጽንዓታን ሓይላን ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እትስራዕ ሃገር እያ ። ናይ ታሪኽ መዛግብቲ ምስ እንፍትሽ ህዝቢ ኤርትራ ካብቶም ንኹሉ ንህላዌኦም ዝጻብኡ ወረርቲ ፈጺሙ ዘይተምበርከኸ ሓያል ህዝቢ ምዃኑ ንዕዘብ ። ሽሕኳ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ እንተ ኣተወ ፈጺሙ ንጸላእቱ ዘይረዓመ ሓያል ህዝቢ ምዃኑ ንዕዘብ ።

ወረርቲ ሓይልታት ብሃይማኖት ሓዊ ኣሳዊሮም ሓድሕዱ ንኸናቝትዎ ፈቲኖም ፍጹም ክዕወቱ ኣይከኣሉን ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓለምና ካብቶም ቀዳሞት ተቐበልቲ ሃይማኖት ክርስትና እዮም ፣ ከምኡ ውን ምስልምና ካብቶም ገና ነብዪ መሓመድ ብህይወት እንከሎ እተቐበለ ህዝቢ እዩ ። እታ ንመጀመርያ ኣብ ዓለም ዝተሃንጸት መስጊድ ውን ኣብ ኤርትራ እያ ። ምስ እዚ ኩሉ ግን ህዝቢ ኤርትራ ዋላ ንሓንቲ መዓልቲ ተጋራጭዩ ዘይፈልጥ ህዝቢ በይኑ ካብ ዓለም ህዝቢ ኤርትራ እዩ ። እዚ ኣብ ዝኾነ እዋን እንኾርዓሉን ዓው ኢልና እንዛረበሉን ሓቂ እዩ ። Continue reading ትሽዓተ ብሄራት ክልተ ሃይማኖት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሓንቲ ባንዴራ

ሕሉቕ ኣውዲቑ ነይሓንቕ ፡ ዕሩቕ ከዲኑ ነየማሙቕ ፡ ተጻባእቲ ኤርትራ ኣብ መድረኽ እንክቃልዑ!

ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጦ ዘለዎ ሓቅታት

ግዱሳት ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት

ብ’ዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍና ፡ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ እዚ ናይ 25 ዓመታት ነጻነቱን ሓርነቱን፡ ድሮ ምድላው ጽንብል ቡሩራዊ ኢዩቢዩል ምርኩስ ብምግባር፡ ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጦ ንዘለዎ ሓቅታት ክንጋልህ ኢና። ኣብ’ዚ ከም ፍሉይ ሕታም ጌርና እነቕርቦ ዘለና ናይ ምቅላዕን ምግላጽን ጽሑፍ፡ ህዝቢ ኤርትራን መሪሕ ውድቡ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራን፡ ካብ ቅድሚ ነጻነት ኣትሒዞም ዝሓልፍዎ ዝነበሩ ኩነት፡ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን’ውን፡ ህዝብን መንግስትን ሃገርን ኤርትራ ዝሰግርዎ ዘለዉ ኩርዃህ፡ እንታይ ይመስል? ጥራይ ዘይኮነ፡ ውዲታቶምን ኩሉ ናይ ጠነግ ምትእስሳራቶምን፡ ብውሽጥን ብግዳምን ንዘለዎም ናይ ገመድ ርክባትን ነዚ ገመድ እዚ ንምብንጣስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ይሓልፎ ንዘሎ ጽንኩርነትን፡ ኪኖ እቲ ናይ ደቂቕ፡ ዝደቐቐ ጉዳያት ኣመልኪትና፡ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ከነቅርብ ኢና።  Continue reading ሕሉቕ ኣውዲቑ ነይሓንቕ ፡ ዕሩቕ ከዲኑ ነየማሙቕ ፡ ተጻባእቲ ኤርትራ ኣብ መድረኽ እንክቃልዑ!

ኤርትራውያን ንኽንህሉ ምቅላስ : ንኽንቃለስ ሓይሊ : ንኽንሕይል ሓድነት የድልየና

ሕልናዊ ፡ ስነ ኣእምራዊ ፡ ቍጠባዊን ፖለቲካዊ ብቕዓትን ሓይልን እንተወኒና ጥራሕ ኢዩ ኣብ ነጻ ኤርትራ ኮሪዕና ክንነብር ንኽእል። ነዚ ሓይሊ እዚ ከነጥሪ ሓድነት የድልየና:  ካብ ሓጺን ዝተረረ ሓድነት።

ተስፋማርያም ሓጎስ:

ብዛ እንነብረላ ዓለም ዝኾነ ፍጡር ንኽነብር ሓይልን ሜላ ናይ ምንባርን የድልዮ ። እዘን ነገራት እዚኤን ምስ ዘይውንን ግን ካብ ምድረ ገጽ ንኽጠፍእ ግዜ ኣይወስደሉን እዩ። እዚ ዋላ እኳ ምስኦም ዝውለድ እንተኾነ ኣብ ጉዕዞ ህይወት ካብ ተሞክሮ ዘጥርዮም ኣገደስቲ ናይ ምንባር ሜላ ንኸጥርዩ ውን ኣኽኢልዎም እዩ ። ኣብቲ ኣራዊት መሮርን ኣዕዋፍን ዝነብርሉ ቦታታት ምስ እንኸይድ ነዚ ሓቅነት እዚ ኣብ ባይታ ክንርእዮ ንኽእል።

ደቂ ሰባት ኣብ ናይ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዓመታት ታሪኽ ከም ዝሕብረና ኣብ ሓድሕዶም ክዋግኡን ክቃተሉን ሕሉፍ ሓሊፎም ነቶም ኣብ ኲናት ዝቐተልዎም መጻርርቶ ጠቢሶም ይበልዕዎም ኔሮም ። ደቂ ሰባት ካብቲ ናይ ባርያ ስርዓት ጀሚሮም ክሳብ እዚ ዘለናዮ ርእሰ ማላዊ ስርዓት ኣብቲ ዝለዓለ ስልጣኔ ኣብ ዝበጽሕሉ ዘመን እቲ ኩነታት ወራርን ውግእን ውን ብመጠን እቲ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለ ኣብቲ ዝለዓለ ደረጃ በጺሑ ይርከብ ። ኣብዚ ዘለናዮ ዘመን ዓለም ኣብቲ ወነንቲ ኣዕነውቲ ኣጽዋርን ሓያላን መንግስታትን ቍጽጽር ኣላ እንተተባህለ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን። ሓያላን ሃገራት ንጂኦ ፖለቲካዊ ረብሐአን ክብላ ሃብታም ዝተባህለን ስትራተጂካዊ ቦታታት ናይ ዓለም ንምቍጽጻር ንዓለምና ብዂናት ይሕምስኣ ኣለዋ ። Continue reading ኤርትራውያን ንኽንህሉ ምቅላስ : ንኽንቃለስ ሓይሊ : ንኽንሕይል ሓድነት የድልየና

ተኣኪብካ ገዛኻ ትሃንጽ እምበር ገዛኻ ከተፍርስዶ ትእከብ!

ተካል ውላድ መጕሃይ ዘመዱ ሕማቕ ዜጋ መባላሸዊ ዓዱ ። ነዞም ከዳዓት ነኸስቲ ጡብ ኣዲኦም ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ንጠንቀቐሎም ።

ተስፋማርያም ሓጎስ:

ብ ታሪኽ ኤርትራ ንድሕሪት ምልስ ኢልና መዛግብቲ ታሪኽ ምስ እንፍትሽ ሓደ ፍልይ ዝበለ ነገር ነንብብ። ንሱ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለዩ ወረርቲ ሓይልታት ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታት ይወርዶ ምንባሩን ፣ ይኹን እምበር ኣሜን ኢሉ ንመግዛእቲ ዘይቅበልን ጭራሽ ዘይምብርከክ ህዝቢ ምዃኑ ንርዳእ። ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ነጻነቱን ክብረቱን ሓያል መኸተ ዘካየደን ረዚን መስዋእቲ ዝኸፈለን ሓርበኛ ህዝቢ እዩ ።

ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ገማግም ባሕሪ መግዛእቲ ቱርኪ ንነዊሕ ዓመታት ይግዛእ እምበር ካብ ግብሪ ምእካብን ምምሕዳርን ሓሊፉ ኣብ መንጎ እቲ ህዝቢ ሰፊሩ ባህሉን ቋንቍኡን ከተኣታቱን መሬት ክወስድን ግን ኣይከኣለን። እዚ ጸሊኡ ዘይኮነስ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መንጎኡ ከስፍሮ ከም ዘይክእል ስለ ዝፈለጠ እዩ። Continue reading ተኣኪብካ ገዛኻ ትሃንጽ እምበር ገዛኻ ከተፍርስዶ ትእከብ!

ሰማእታትና ይደሃዩናለዉ ካብ ጻት ንጻት ዓለም ይስማዕ ኣሎ !

ወይለኹም ከዳዓት ወይለኹም ወይጦታት ምስ ጸላኢ ዝወገንኩም ኣንጻር ሓፋሽ ዝዓጠቕኩም መቓብር ስዉኣት ዝፈሓርኩም ሕድሪ ሰማእታት ዝጠለምኩም . . . ወይልኹም!

ተስፋማርያም ሓጎስ

ዝቢ ኤርትራ እታ ብፈጣሪ ዝተዓደለቶ ነጻነቱ ብሓያላን ምስ ተመንዝዐ ብረት ኣልዒሉ ክቡር ደሙ ኣፍሲሱ ከምጻኣ ተገዲዱ ። እወ ዕጥቃዊ ቃልሱ ንምጅማር በረኻ ናብ ገድሊ ወፊሩ ። ገድሊ ብጥሙይ ከብድኻ ብንቑጽ ጎሮርኻ ብዕሩቕ ዝባንካ ህሮርማ ጸሓይን ቀዝሕን እናተበራረዩ ዓጽመ ስጋኻ ዝበልዑኻ ገደል መነባብሮ እተሕልፈሉ እዩ ።

ምስኡ ሽሾ ሰራዊት ምስ ማእለያ ዘይብሉ ካብ ሓያላን መንግስታት ሓጺነ መጺን ዝዓጠቐ ሓደ ተጋዳላይ ንዕስራ ሰራዊት መግዛእቲ እናገጠሙ ክቡር መስዋእቲ እናኸፈሉ ሰውራ ከም ዝዓኩዅ ጌረሞ ። ጀጋኑ ሰማእታትና ርእሰ ሓያላን መንግስታት እናተባራረዩ ኣብ ጎድኒ ኢትዮጵያ ብምዃን ንሰላሳ ዓመታት መመላእታ ተዋጊኦሙና ። ዓሰርተታት ኣሽሓት ብሉጻት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ተበጅዮም ቆሲሎም ሰንኪሎም ። ነቲ ዘይወግሕ ዝመስል ድቕድቕ ጸላም ለይቲ ኣውጊሖሞ ። ምድረ ሰማይ ብባሕሪ ሓዊ ዝተፍኣ መራኽብ ውግእ ብኣየር ናፓልን ክላስተር ቦምባትትን ዝኽዕዋ ነፈርቲ ብመሬት ማእለያ ዘይብሎም መዳፍዓትን ሞርታራትን ሚሳይላትን መሬት ሓዊ ተኻዕዩዋ ከውሒ ከይተረፈ ሓዊ እናተቓጸለ ጀጋኑና ወዶም ጓሎም ንስኻ ጽናሕ ኣነ ክስዋእ እናተበሃሃሉ ስለ እዛ ክብርቲ መሬት ዓወት ንሓፋሽ እናበሉ ሓሊፎም ። Continue reading ሰማእታትና ይደሃዩናለዉ ካብ ጻት ንጻት ዓለም ይስማዕ ኣሎ !

ኢትዮጵያ ጄነራላታ ብመንጽር ብቕዓት ጄነራላት ኤርትራ ኣብ ትሑት ደረጃ ከምዝርከብ ገምጊማ

ሚኒስትሪ ምክልኻል ወያነ፡ “ሕጂ ብዘለዉና ጄነራላት ገጢምና ውግእ ናይ ምእዋት ብቕዓት የብልናን” . . . . ከም ትማሊ ከይመስለክን ውሕጅ ከይወስደክን ኮይኑወን ኣሎ እቲ ነገር . . .

ልኡል ኣለም (ትርጉም ብተስፋኒውስ)፡

ዕለት 11 ናይዚ ወርሒ`ዚ ኣብ ቐጽሪ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጲያ ሓንደበት ዝተጋብአ ናይ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ጄነራላትን ኣኼባ ፡ ንነብሶም ምስ ብቕዓት ጄነራላት ኤርትራ ብምንጽጻር ነንሕድሕዶም ከምዝተወቓቀሱ ምንጭታት ካብ ኣዲስ ኣበባ ይዝግቡ።

ብመንገዲ ሚኒስተር ምክልኻል ጀነራል ሲራጅ ፈጀታ ዝተመርሐን ፡ ኣብ ውሽጣዊ ዓቕሚን መምርሒታትን ኣብዝብል ኣርእስቲ ንምምይያጥ ሓንደበት ዝተጸወዐ ኣኼባ ፡ ነቶም ኣለዎ ዝበሓሉ ናይቲ ስርዓት ጄነራላት ዘካተተ ኮይኑ ፡ እቲ ናይ ምይይጥ መድረኽ ሓንደበት ትሕዝትኡ ብምቕያር ፡ ብቕዓት ጄነራላት ወያነ ምስ ናይ ኤርትራ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ጀነራላትን ናብ ምንጽጻር ከምዝኣተዉ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ይገልጽ። Continue reading ኢትዮጵያ ጄነራላታ ብመንጽር ብቕዓት ጄነራላት ኤርትራ ኣብ ትሑት ደረጃ ከምዝርከብ ገምጊማ

ድርቂ ኣብ ኢትዮጵያን ወደባት ኤርትራን

መለስ ዜናዊ ፦ ” . . . ወደ ዓሰብ ንሕና እንተ ዘይተጠቒምናሉ መስተዪ ኣግማል ኮይኑ ክተርፍ እዩ። . . . መታን ኤርትራ ከይትረብሕን ኣታዊታት ወደብ ከይትረክብን ዝኸፈልና ከፊልና ወደብ ጂቡቲ ኢና ንጥቀም ” ድንቂ። እሞ ሕጂ ደኣ ኣግማልና ኣበይ ወሲድና ከነስተይን ስለዝተደልየ ኢዩ ወደብኩም ንናይ ኢትዮጲያ መግቢ ረድኤት መእተዊ ፍቐዱለን ዝበሓል ዘሎ?

ተስፋማርያም ሓጎስ

ዝቢ ኤርትራ ነዛ ብዓመጽቲ ዝተመንዝዓቶ ነጻነቱ ንምርካብ ዝሓሓለፎ መሪር ገድልን ዝኸፈሎ ረዚን መስዋእትን ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃስ ይትረፍ ኣብ ዓለም ውን መዳርግቲ የብሉን ። ክንሕረድ እንዳሰማዕና እንዳረኣና ኣብ መጋርያ ሓዊ ክንጥበስ ፡ ነፍሰ ጾራት ኣዴታት ኣብ ከብደን ዘሎ ዕሸል እንተ ተወሊዱ ወንበዴ ክኸውን እዩ እናበሉ ብሳንጃ ከብደን ዘልዚሎም ክድርብይወን ከለዉ ፡ ቆልዓ ሰበይቲ ብናፓል ቦምብን ክላስተር ቦምባታትን ክሓርሩ እንከለዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይኹኑ ኤውሮጳዊ ሕብረት ርእዮም ከም ዘይረኣዩ ሰሚኦም ከም ዘይሰምዑ ብጭቕ ኢሎም ውን ኣይተዛረቡን ። ንጥፋኣት ህዝቢ ኤርትራ ንስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ነዳዲ ይውስኹ ኔሮም ። Continue reading ድርቂ ኣብ ኢትዮጵያን ወደባት ኤርትራን

ናይ ሽሮ ፈጣዕ ፈጣዕ ጣይታ ክሳብ ዝቐርብ !

እዛ ሃገር ብደምን ኣዕጽምትን ኣሓትናን ኣሕዋትናን ተረኺባ ብደምን ኣዕጽምትን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ደቅናን ዝተዓቀበት ሃገረ ፡ ብእፍሊ ገፍል መፈል  ከይትድፈር ፡ ኣብ ዝሃለና ሃሊና ወትሩ ኣለኹልኪ ክንብል ይግባእ።

ተስፋማርያም ሓጎስ

ዝብን መንግስትን ኤርትራ መንነቶም ብግቡእ ዝርድኡን ዝፈልጡን እዮም ። ኣብ እንርከቦ ኣህጉር ይኹን ከባቢ ድማ ሓይሎም ዝፈልጡን ሓይሊ ካልኦት ኣጸቢቖም ዝፈልጡ ኣብ ባዶ ጃህራን ፈኸራን ዘይኣምኑ እዮም ። ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንሰላም ቀዳምነት ዝህቡ ተገዲዶም እንተዘይኮይኑ ንዂናት ከም መፍትሒ ዘይኣምኑ እዮም። ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነት ኣብ ልዕሊ ካልኦት ኲናት ኣዊጆም ኣይፈልጡን እዮም ።

እቶም ሰላምናን ምዕባሌናን ዘይደልዩ ብሸነኽ ደቡብ ዝዳወቡና ኢትዮጵያ ንምጥፋእና ለይትን ቀትርን ኣስሚሮም ካብ ፈቐዶ ሃገራት ኣጽዋርን ሰብን ኣኻኺቦም ኣብ ልዕሌና ኲናት ካብ ምእዋጅ ዓዲ ውዒሎም ኣይፈልጡን። ንሳቶም ኣብ ዓውዲ ኲናት ብዝሒ ሰራዊት ምህላው ወሳኒ ጌሮም ስለ ዝርእይዎ ንህዝቢ ኤርትራ መለኸት ብምንፋሕ ሎሚ ጽባሕ ወሓጥናካ ደፊእና ኣብ ባሕሪ ኣጥሓልናካ ክብሉ እነሆ ሓምሳ ዓመታት ሓሊፉ ። ኢትዮጵያውያን ሎሚ ኣይኮኑን ኣብ ሓደ ለይቲ ተጫጪሖም ብብዝሒ ተዓጻጺፎሙና ፡ ቅድሚ ሓምሳ ዓመታት ውን ንሕና ሰለስተ ሚልዮን ከሎና ንሳቶም ዕስራን ሓሙሽተን ሚልዮን ኔሮም እንተኾነ በቲ ሓያል ቅልጽምና ተዳሂኾም ካብ ሃገርና ተሓግሒጎም ጠፊኦም። እሞ ድማ ንሕና በይንና ብዘይ ናይ ማንም ሓገዝ ንሳቶም ግን ናይ ክልተ ርእሰ ሓያላን ምሉእ ዘይጉዱል ሓገዝ ሒዞም ። ንሕና ኤርትራውያን ኢና ሕጹባት መዓንጣ ሓዊ ንተፍእ ከም እሳተ ጎሞራ። Continue reading ናይ ሽሮ ፈጣዕ ፈጣዕ ጣይታ ክሳብ ዝቐርብ !